Varisella (Su Çiçeği) Aşısı

Neden aşı yaptırmalıyım?

Varisella (ayrıca su çiçeği olarak da bilinmektedir) çok bulaşıcı bir viral hastalıktır. Varisella zoster virüsünden kaynaklanmaktadır. Su çiçeği genellikle hafif, ancak 12 ayın altındaki bebekler, ergenler, yetişkinler, hamile kadınlar ve zayıflamış bağışıklık sistemine sahip insanlarda ciddi olabilir.

Su çiçeği genellikle bir hafta kadar süren kaşıntılı bir döküntüye neden olur. Ayrıca şunlara da neden olabilir:

  • ateş
  • yorgunluk
  • iştahsızlık
  • baş ağrısı

Daha ciddi komplikasyonlar arasında şunlar olabilir:

  • deri enfeksiyonları
  • akciğerlerin enfeksiyonu (pnömoni)
  • kan damarlarının iltihabı
  • beyin ve/veya omurilik örtüsünün şişmesi (ensefalit veya menenjit)
  • kan akışı, kemik veya eklem enfeksiyonları

Bazı insanların çok hastalanmalarından dolayı hastaneye yatmaları gerekiyor. Sıklıkla olmaz, ancak insanlar su çiçeği yüzünden ölebilir. Su çiçeği aşısından önce, Amerika Birleşik Devletleri’ndeki neredeyse herkes, her yıl ortalama 4 milyon insan su çiçeği geçirirdi.

Su çiçeği geçiren çocuklar genellikle en az 5 veya 6 gün okula veya kreşe gidemezler.

Su çiçeği geçiren bazı kişilerde, yıllar sonra zona (herpes zoster olarak da bilinmektedir) olarak adlandırılan ağrılı bir döküntülü olabilir.

Su çiçeği, enfekte olmuş bir kişiden su çiçeği geçirmemiş ve su çiçeği aşısı olmayan kişilere kolaylıkla bulaşabilir.

Su çiçeği aşısı

12 yaşından 12 aya kadar olan çocuklara genellikle 2 doz su çiçeği aşısı yapılmalıdır:

  • İlk doz: 12 ila 15 aylıkken
  • İkinci doz: 4 ila 6 yaşında

Daha küçükken aşı yaptırmamış ve su çiçeği geçirmemiş olan 13 yaşında veya daha büyük olan kişilere, en az 28 gün arayla 2 doz yapılmalıdır.

Daha önce sadece bir doz su çiçeği aşısı yaptıran bir kişiye, diziyi tamamlamak için ikinci bir doz yapılmalıdır. İkinci doz, 13 yaşından küçük olanlar için ilk dozdan en az 3 ay sonra ve 13 yaş ile üstü için ilk dozdan en az 28 gün sonra yapılmalıdır.

Su çiçeği aşısının diğer aşılarla aynı anda alınmasına dair bilinen bir risk yoktur.

Su çiçeği ve MMR aşıları içeren MMRV adlı bir kombinasyon aşısı mevcuttur. MMRV, 12 ay ila 12 yaşına kadar olan bazı çocuklar için bir seçenektir. MMRV için ayrı bir Aşı Bilgilendirme Beyanı bulunmaktadır. Sağlık hizmetleri uzmanınız size daha fazla bilgi verebilir.

Bazı kişilerin bu aşıyı yaptırmaması gerekmektedir

Aşıyı alan kişide aşağıdakilerin olması halinde aşıyı yapan kuruluşunuza söyleyin:

  • Şiddetli, hayatı tehdit edici alerji yaşaması halinde. Bir dozluk su çiçeği aşısından sonra hayatı tehdit eden bir alerjik reaksiyon geçiren ya da bu aşının herhangi bir kısmına ciddi bir alerjisi olan bir kişiye aşı yapılmaması önerilebilir. Aşı bileşenleri hakkında bilgi isterseniz sağlık hizmetleri uzmanınıza danışın.
  • Hamile olması veya hamile olabileceğini düşünmesi halinde. Hamile kadınlar artık hamilelikleri bittikten sonra su çiçeği aşısı için beklemelidir. Su çiçeği aşısı yaptırdıktan sonraki en az 1 ay boyunca kadınlar hamile kalmaktan kaçınmalıdır.
  • Hastalık (kanser veya HIV/AIDS gibi) veya tıbbi tedaviler (radyasyon, immünoterapi, steroidler veya kemoterapi) nedeniyle zayıflamış bir bağışıklık sistemine sahip olması halinde.
  • Bağışıklık sistemi sorunları olan bir ebeveyn, erkek veya kız kardeşi olması halinde.
  • Salisilat alıyor olması halinde (mesela aspirin). Varisella aşısı yaptırdıktan sonra insanlar salisilatları 6 hafta boyunca kullanmaktan kaçınmalıdır.
  • Kısa süre önce bir kan nakli yapılması veya diğer kan ürünleri alınması halinde. Su çiçeği aşısını 3 ay veya daha fazla ertelemeniz önerilebilir.
  • Tüberküloz geçirmesi halinde.
  • Son 4 hafta içinde başka aşılar da yapılması halinde. Birbirlerine çok yakın verilen canlı aşılar işe yaramayabilir.
  • İyi hissetmiyor olması halinde. Soğuk algınlığı gibi hafif bir hastalık genellikle bir aşılamanın ertelenmesine neden değildir. Orta derecede veya ciddi derecede hasta olan birinin muhtemelen beklemesi gerekmektedir. Doktorunuz size tavsiyede bulunabilir.

Aşı reaksiyon riskleri

Aşılar da dahil olmak üzere herhangi bir ilaçla reaksiyon yaşama olasılığı vardır. Bunlar genellikle hafiftir ve kendiliğinden kaybolur, ancak ciddi reaksiyonlar da mümkündür.

Su çiçeği aşısı yaptırmak su çiçeği hastalığından daha güvenlidir. Su çiçeği aşısı olanların çoğunda herhangi bir sorun görülmemektedir.

Su çiçeği aşılamasından sonra, bir kişi şunları yaşayabilir:

Küçük olaylar:

  • Enjeksiyonun yapıldığı kolda yara
  • Ateş
  • Enjeksiyon bölgesinde kızarıklık veya döküntü

Bu olayların olması halinde, aşı yapılmasından sonraki genellikle 2 hafta içerisinde başlar. İkinci dozdan sonra daha az görülürler.

Su çiçeği aşısının ardından daha ciddi olaylar seyrektir.

Şunları içerebilir:

  • Sıklıkla ateş ile ilişkili (ani ve sabit) nöbet
  • Akciğerlerin (pnömoni) veya beyin ve omurilik örtüsü (menenjit) enfeksiyonu
  • Vücudun her yerinde döküntü

Su çiçeği aşısı sonrası döküntüsü olan bir kişi, su çiçeği aşısı virüsünü korumasız bir kişiye yayabilir. Bu çok nadir olmasına rağmen, döküntüleri olan kişiler döküntüler bitene kadar zayıflamış bağışıklık sistemleri ve aşılanmamış bebeklerden uzak durmalıdır. Daha fazla bilgi edinmek için sağlık hizmetleri uzmanınızla konuşun.

Bu aşıdan sonra olabilecek diğer şeyler:

  • İnsanlar bazen aşı da dahil tıbbi işlemlerden sonra bayılırlar. Yaklaşık 15 dakika boyunca oturmak veya uzanmak, bayılmayı ve düşmekten kaynaklanan yaralanmaları önlemeye yardımcı olabilir. Baş dönmesi hissettiğinizde, görme değişikliğiniz veya kulaklarınızda çınlama olup olmadığını doktorunuza söyleyin.
  • Bazı kişiler, enjeksiyonları takip edebilen rutin ağrılardan daha şiddetli ve uzun süreli omuz ağrısı çekerler. Bu çok seyrek olarak yaşanır.
  • Herhangi bir ilaç ciddi bir alerjik reaksiyona neden olabilir.

Bir aşıya karşı bunun gibi reaksiyonların bir milyon dozda yaklaşık 1 olduğu tahmin edilmektedir ve aşılamadan birkaç dakika sonra ila birkaç saat arasında gerçekleşir.

Herhangi bir ilaçta olduğu gibi, aşı nedeniyle çok ciddi bir yaralanma veya ölüme neden olması açısından uzak bir ihtimal bulunmaktadır.

Aşıların güvenliği daima izlenmektedir.

Ciddi bir sorun olması halinde yapmalıyım?

Ne aramalıyım?

  • Şiddetli alerjik reaksiyon belirtileri, çok yüksek ateş veya alışılmadık davranışlar gibi sizi ilgilendiren herhangi bir şey olup olmadığına bakın.
  • Şiddetli alerjik reaksiyon belirtileri ürtiker, yüzün ve boğazın şişmesi, nefes darlığı, hızlı bir kalp atışı, baş dönmesi ve güçsüzlük olabilir. Bunlar genellikle aşıdan sonraki birkaç dakika ila birkaç saat arasında başlayacaktır.

Immunization Action Coalition ndan uyarlanan, AşI bi̇lgi̇lendi̇rme açiklamasi