Sarıhumma Aşısı

Sarıhumma nedir?

Sarıhumma, sarıhumma virüsünün neden olduğu ciddi bir hastalıktır. Afrika’nın ve Güney Amerika’nın bazı bölgelerinde bulunur.

Sarıhumma enfekte bir sivrisineğin ısırığı ile bulaşır. Kişiden kişiye direkt temas ile yayılmaz.

Sarıhumma hastalığı olan kişiler genellikle yatırılmalıdır. Sarıhumma şunlara neden olabilir:

  • Ateş ve grip benzeri belirtiler
  • Sarılık (cilt veya gözlerde sararma)
  • Birden fazla vücut bölgesinden kanama
  • Karaciğer, böbrek, solunum ve diğer organ yetmezlikleri
  • Ölüm (ciddi vakaların % 20 -% 50’si)

Sarıhummadan nasıl korunabilirim?

Sarıhumma aşısı

Sarıhumma aşısı sarıhummayı önleyebilir.

Sarıhumma aşısı sadece belirlenmiş aşı merkezlerinde uygulanır.

Aşı yapıldıktan sonra, damgalı ve imzalanmış bir “Uluslararası Aşı veya Koruma Belgesi” (sarı kart) verilir. Bu sertifikanın geçerliliği aşılamadan 10 gün sonra başlar ve 10 yıl sürer.

Bu kart size, aşılı olduğunuzun kanıtı olarak bazı ülkelere girmek için gerekecektir. Aşılı olduğunu kanıtlamayan gezginlere, girişte aşı yapılabilir veya enfekte olmadıklarından emin olmak için 6 gün boyunca gözlemlenebilir.

Sarıhummaya karşı aşı yaptırmadan önce doktorunuzla veya hemşirenizle güzergâhınızı konuşunuz. Sarıhumma aşı gereksinimlerini ve farklı ülkeler için tavsiyeleri öğrenmek için sağlık biriminize danışınız ya.

Diğer önleyici tedbirler

Sarıhummayı önlemek için diğer bir yol, sivrisinek ısırıklarından kaçınmaktır:

  • İyi korunan veya klimalı alanlarda kalmak,
  • Vücudunuzun çoğunu kaplayan giysiler giymek,
  • DEET içerenler gibi, etkin bir böcek kovucu kullanmak.

Sarıhumma aşısı

Sarıhumma aşısı canlı, zayıflatılmış bir virüstür. Tek bir enjeksiyon olarak uygulanır. Risk altındaki insanlar için, her 10 yılda bir rapel dozu önerilir.

Sarıhumma aşısı diğer çoğu aşı ile aynı zamanda uygulanabilir.

Kimlere sarıhumma aşısı yapılmalı?

  • Sarıhumma riski bulunan bir bölgede yaşayan ya da giriş koşulu olarak aşılı olmanın gerektiği bir ülkeye seyahat eden 9 aylıktan 59 yaşına kadar olan kişiler.
  • Sarıhumma virüsü veya aşı virüsüne maruz kalabilecek laboratuvar personeli.

Aşılamayı takip eden 14 gün boyunca kan ürünleriyle aşı virüsünü geçirme riski olduğundan kan bağışı yapmamalısınız.

Kimlere bu aşı yapılmamalı?

  • Yumurta, tavuk proteinleri veya jelatin dâhil olmak üzere aşının herhangi bir bileşenine karşı ciddi (hayatı tehdit eden) alerjisi olanlar ile önceki sarıhumma aşı dozuna şiddetli bir alerjik reaksiyon gösteren kişilere sarıhumma aşısı yapılmamalıdır. Herhangi bir ciddi alerjiniz varsa doktorunuza bildiriniz.
  • 6 aylıktan küçük bebeklere aşı yapılmamalıdır.
  • Aşağıdaki durumları doktorunuza bildiriniz:
    • HIV / AIDS veya bağışıklık sistemini etkileyen başka bir hastalığınız varsa,
    • Kanser veya diğer tıbbi durumlar, organ nakli ya da radyasyon veya ilaç tedavisi (steroidler, kemoterapi veya bağışıklık sistemi hücrelerinin fonksiyonunu etkileyen diğer ilaçlar) nedeniyle bağışıklık sisteminiz zayıf ise.
    • Timusunuz alındıysa ya da myasthenia gravis, DiGeorge sendromu veya timoma gibi bir timus hastalığınız varsa.

Doktorunuz aşı yapılıp yapılamayacağınıza karar vermenize yardımcı olacaktır.

  • Bir sarıhumma alanına seyahat etmesi mecburi olan 60 yaş ve üstü yetişkinler, aşılarını doktorlarıyla görüşmelidir. Aşılamanın ardından ciddi sorunlarla karşılaşma riski
    yüksek olabilir.
  • 6 ila 8 aylık bebekler, hamile kadınlar ve emziren anneler, sarıhumma riski olan bir bölgeye seyahatten kaçınmalı veya ertelemelidir. Seyahat edilmesi mecburi ise, aşılanmayı doktorunuzla görüşünüz.

Tıbbi sebeplerden dolayı aşı yapılamıyorsanız ve seyahat için sarıhumma aşılama belgesine ihtiyacınız varsa, doktorunuz riski kabul edilebilir derecede düşük görürse size bir feragat yazısı verebilir. Feragat kullanmayı planlıyorsanız, daha fazla bilgi için ziyaret etmeyi planladığınız ülkelerin elçiliğine de başvurmanız gerekir.

Sarıhumma aşısından kaynaklanan riskler nelerdir?

Aşılar dâhil olmak üzere her ilacın ciddi bir reaksiyona neden olma riski vardır. Bununla birlikte, bir aşının ağır zarara veya ölüme neden olma riski son derece düşüktür.

Hafif sorunlar

Sarıhumma aşısı ateş ve enjeksiyon bölgesinde ağrı, sızı, kızarıklık veya şişlik ile ilişkilendirilmiştir.

Bu sorunlar 4 kişiden 1 kişiye kadar sıklıkta ortaya çıkar. Genellikle enjeksiyondan hemen sonra başlar ve 1 hafta kadar sürerler.

Ciddi problemler

  • Bir aşı bileşenine karşı ciddi alerjik reaksiyon (yaklaşık 55.000 kişide 1).
  • Şiddetli sinir sistemi reaksiyonu (yaklaşık 125.000 kişide 1).
  • Organ yetmezliğinin eşlik ettiği hayatı tehdit eden şiddetli hastalık (yaklaşık 250.000 kişide 1). Bu yan etkinin ortaya çıktığı kişilerin yarısından fazlası ölür.

Bu son iki sorun bir rapel dozundan sonra şimdiye kadar hiç bildirilmemiştir.

Ciddi bir reaksiyon olursa?

Neye dikkat etmeliyim?

Şiddetli alerjik reaksiyon belirtileri, çok yüksek ateş veya alışılmadık davranışlar gibi sizi kaygılandıran tüm belirtilere dikkat ediniz.

Ciddi alerjik reaksiyon belirtileri, kurdeşen, yüzün ve boğazın şişmesi, nefes darlığı, hızlı kalp atışı, sersemlik ve güçsüzlük olabilir. Bunlar aşılamadan sonra genellikle birkaç dakika ila birkaç saat içinde başlayacaktır.

Immunization Action Coalition ndan uyarlanan, AşI bi̇lgi̇lendi̇rme açiklamasi