MMRV (Kızamık, Kabakulak, Rubella ve Varisella) Aşısı

Neden aşı yaptırmalıyım?

Kızamık, kabakulak, rubella ve varisella ciddi sonuçları olan viral hastalıklardır. Aşılardan önce, bu hastalıklar Amerika Birleşik Devletleri’nde, özellikle çocuklar arasında çok yaygındı. Dünyanın
birçok yerinde hâlâ yaygındır.

Kızamık

  • Kızamık virüsü; ateş, öksürük, burun akıntısı ve kırmızı, sulu gözler gibi yaygın görülen bir döküntü ile kendini gösteren belirtilere neden olur.
  • Kızamık, kulak enfeksiyonlarına, ishal ve akciğer enfeksiyonuna (pnömoni) yol açabilir. Seyrek olarak, kızamık beyin hasarına veya ölüme neden olabilir.

Kabakulak

  • Kabakulak virüsü ateş, baş ağrısı, kas ağrıları, yorgunluk, iştahsızlık ve bir ya da her iki tarafında kulaklar altındaki şiş veya hassas tükrük bezlerine neden olur.
  • Kabakulak sağırlık, beynin şişmesi ve/veya omuriliği örtüsüne (ensefalit veya menenjit), testislerin veya yumurtalıkların ağrılı şişmesi ve seyrek olarak ölüm ile sonuçlanabilir.

Rubella (ayrıca Kızamıkçık olarak da bilinmektedir)

  • Rubella virüsü ateş, boğaz ağrısı, döküntü, baş ağrısı ve göz iritasyonuna neden olur.
  • Rubella, ergen ve yetişkin kadınların yarısına kadar eklem iltihabına neden olabilir.
  • Bir kadının hamileliği sırasında rubella yaşaması halinde, düşük gerçekleşebilir veya bebeği ciddi doğum kusurlarıyla doğabilir.

Varisella (ayrıca Su çiçeği olarak da bilinmektedir)

  • Su çiçeği, ateş, yorgunluk, iştahsızlık ve baş ağrısının yanında, genellikle yaklaşık bir hafta süren kaşıntılı bir döküntü oluşturur.
  • Su çiçeği, deri enfeksiyonlarına, akciğerlerin enfeksiyonuna (pnömoni), kan damarlarının iltihaplanmasına, beynin ve/veya omurilik örtüsünün şişmesine (ensefalit veya menenjit) ve kan,
    kemik veya eklemlerin enfeksiyonlarına yol açabilir. Seyrek olarak, varisella ölüme neden olabilir.
  • Su çiçeği geçiren bazı kişilerde, yıllar sonra zona (herpes zoster olarak da bilinmektedir) olarak adlandırılan ağrılı bir döküntülü olabilir.

Bu hastalıklar kişiden kişiye kolayca yayılabilir. Kızamıkta kişisel temasa dahi gerek yoktur. Kızamık geçiren bir kişinin 2 saat öncesine kadar bulunduğu bir odaya girerek kızamığı alabilirsiniz.

Aşılar ve yüksek aşılanma oranları Amerika Birleşik Devletleri’nde bu hastalıkları daha az yaygın hale getirmiştir.

MMRV Aşısı

MMRV aşısı 12 aydan 12 yaşına kadar olan çocuklara yapılabilir. Genellikle iki doz önerilmektedir:

  • İlk doz: 12 ila 15 aylıkken
  • İkinci doz: 4 ila 6 yaşında

Bazı kabakulağın oluştuğu durumlarda üçüncü doz MMR önerilebilir.

MMRV aşısının diğer aşılarla aynı anda alınmasına dair bilinen bir risk yoktur.

MMRV aşısı yerine, 12 aydan 12 yaşına kadar olan bazı çocuklarda 2 ayrı aşı yapılabilir: MMR (kızamık, kabakulak ve rubella) ve su çiçeği (varisella). MMRV, 13 yaş ve üstü kişiler için lisanslı değildir. MMR ve su çiçeği aşıları için ayrı Aşı Bilgilendirme Beyanları bulunmaktadır. Sağlık hizmetleri uzmanınız size daha fazla bilgi verebilir.

Bazı kişilerin bu aşıyı yaptırmaması gerekmektedir

Çocuğunuzun aşağıdaki durumları yaşaması halinde çocuğunuza aşıyı yapan kişiye söyleyin:

  • Şiddetli, hayatı tehdit edici alerji yaşaması halinde. Bir dozluk MMRV aşısından sonra hayatı tehdit eden bir alerjik reaksiyon geçiren ya da bu aşının herhangi bir kısmına ciddi bir alerjisi
    olan bir kişiye aşı yapılmaması önerilebilir. Aşı bileşenleri hakkında bilgi isterseniz sağlık hizmetleri uzmanınıza danışın.
  • Hastalık (kanser veya HIV/AIDS gibi) veya tıbbi tedaviler (radyasyon, immünoterapi, steroidler veya kemoterapi) nedeniyle zayıflamış bir bağışıklık sistemine sahip olması halinde.
  • Nöbet öyküsü olması halinde veya nöbet öyküsü olan ebeveyn, erkek kardeş veya kız kardeşi olması halinde.
  • Bağışıklık sistemi sorunları olan bir ebeveyn, erkek veya kız kardeşi olması halinde.
  • Kolaylıkla moraran veya kanayan bir rahatsızlık yaşaması halinde.
  • Hamile olması veya hamile olma ihtimali olması halinde. MMRV aşısı, gebelik sırasında yapılmamalıdır.
  • Salisilat alıyor olması halinde (mesela aspirin). Varisella içeren bir aşı yaptırdıktan sonra insanlar salisilatları 6 hafta boyunca kullanılmaktan kaçınmalıdır.
  • Kısa süre önce bir kan nakli yapılması veya diğer kan ürünleri alınması halinde. Çocuğunuzun MMRV aşısını en az 3 ay ertelemeniz önerilebilir.
  • Tüberküloz geçirmesi halinde.
  • Son 4 hafta içinde başka aşılar da yapılması halinde. Birbirlerine çok yakın verilen canlı aşılar işe yaramayabilir.
  • İyi hissetmiyor olması halinde. Çocuğunuzun soğuk algınlığı gibi hafif bir hastalığı varsa, muhtemelen bugün aşıyı alabilir. Çocuğunuz orta veya ağır hasta ise, muhtemelen çocuğun
    iyileşmesine kadar beklemeniz gerekir. Doktorunuz size tavsiyede bulunabilir.

Aşı reaksiyonu riskleri

Aşılar da dahil olmak üzere herhangi bir ilaçla reaksiyon yaşama olasılığı vardır. Bunlar genellikle hafiftir ve kendiliğinden kaybolur, ancak ciddi reaksiyonlar da mümkündür.

MMRV aşısı yaptırmak; kızamık, kabakulak, rubella veya su çiçeği hastalığına yakalanmaktan daha güvenlidir. MMRV aşısı olan çocukların çoğunda herhangi bir sorun görülmemektedir.

MMRV aşılamasından sonra, bir çocuk aşağıdakileri yaşayabilir:

Küçük olaylar:

  • Enjeksiyonun yapıldığı kolda yara
  • Ateş
  • Enjeksiyon bölgesinde kızarıklık veya döküntü
  • Yanaklarda veya boyundaki bezlerin şişmesi

Bu olayların olması halinde, aşı yapılmasından sonraki genellikle 2 hafta içerisinde başlar. İkinci dozdan sonra daha az görülürler.

Orta olaylar:

  • Sıklıkla ateş ile ilişkili (ani ve sabit) nöbet
  • MMRV sonrası bu nöbetlerin riski, serilerin ilk dozu olarak verildiği zaman ayrı MMR ve su çiçeği aşılarından sonra daha yüksektir. Doktorunuz çocuğunuz için uygun aşılar hakkında
    size bilgi verebilir.
  • Olağandışı kanama veya morarmaya neden olabilen geçici düşük trombosit sayısı
  • Akciğerlerin (pnömoni) veya beyin ve omurilik örtüsü (ensefalit, menenjit) enfeksiyonu
  • Vücudun her yerinde döküntü

Çocuğunuz aşıdan sonra döküntü yaşarsa, aşının varisella bileşeni ile ilgili olabilir. MMRV aşısı sonrası kızarıklığı olan bir çocuk, su çiçeği aşısı virüsünü korumasız bir kişiye yayabilir. Bu çok nadir
olmasına rağmen, döküntüleri olan çocuklar döküntüler bitene kadar zayıflamış bağışıklık sistemleri ve aşılanmamış bebeklerden uzak durmalıdır. Daha fazla bilgi edinmek için sağlık hizmetleri
uzmanınızla konuşun.

MMR aşılamasının ardından ciddi olaylar çok seyrek olarak bildirildi ve MMRV sonrasında da ortaya çıkabilir. Bunlar arasında şunlar bulunur:

  • Sağırlık
  • Uzun süreli nöbetler, koma, bilinç bulanıklığı
  • Beyin hasarı

Bu aşıdan sonra olabilecek diğer şeyler:

  • İnsanlar bazen aşı da dahil tıbbi işlemlerden sonra bayılırlar. Yaklaşık 15 dakika boyunca oturmak veya uzanmak, bayılmayı ve düşmekten kaynaklanan yaralanmaları önlemeye yardımcı
    olabilir. Baş dönmesi hissettiğinizde, görme değişikliğiniz veya kulaklarınızda çınlama olup olmadığını kuruluşunuza bildirin.
  • Bazı kişiler, enjeksiyonları takip edebilen rutin ağrılardan daha şiddetli ve uzun süreli omuz ağrısı çekerler. Bu çok seyrek olarak yaşanır.
  • Herhangi bir ilaç ciddi bir alerjik reaksiyona neden olabilir. Bir aşıya karşı bunun gibi reaksiyonların bir milyon dozda yaklaşık 1 olduğu tahmin edilmektedir ve aşılamadan birkaç dakika ila
    birkaç saat arasında gerçekleşir.

Herhangi bir ilaçta olduğu gibi, aşı nedeniyle çok ciddi bir yaralanma veya ölüme neden olması açısından uzak bir ihtimal bulunmaktadır.

Aşıların güvenliği daima izlenmektedir.

Ciddi bir reaksiyon olursa?

Neye dikkat etmeliyim?

Yüksek ateş, şiddetli karın ağrısı veya ishal gibi olağandışı bir durum olup olmadığını takip ediniz.

Allerjik reaksiyon belirtileri, tabletleri yuttuktan birkaç dakika ila birkaç saat içinde ortaya çıkan nefes darlığı, ses kısıklığı, hırıltılı solunum, kurdeşen, solukluk, güçsüzlük, hızlı kalp atışı veya baş dönmesi olabilir.

Immunization Action Coalition ndan uyarlanan, AşI bi̇lgi̇lendi̇rme açiklamasi