Meningokok Serogrup B Aşısı (MenB)

Neden aşı olalım?

Meningokok hastalığı, Neisseria meningitidis adı verilen bir çeşit bakterinin neden olduğu ciddi bir hastalıktır. Menenjit (beyin ve omurilik zarlarının enfeksiyonu) ve kan enfeksiyonlarına yol açabilir. Meningokok hastalığı sağlıklı olan insanlarda bile sıklıkla aniden, uyarı vermeden ortaya çıkar.

Meningokok hastalığı, kişiden kişiye yakın temas (öksürme veya öpüşme) veya özellikle aynı hanede yaşayan insanlar arasında uzun süreli temas yoluyla yayılabilir.

N. meningitidis’in en az 12 adet “serogrup” olarak adlandırılan tipi vardır. Meningokok hastalığının çoğuna A, B, C, W ve Y serogrupları neden olur.

Herkes meningokok hastalığına yakalanabilir, ancak aşağıda belirtilen belirli gruplarda risk artmıştır:

  • Bir yaşından küçük bebekler
  • 16-23 yaşları arasındaki ergenler ve genç erişkinler
  • Bağışıklık sistemini etkileyen belirli tıbbi durumu olanlar
  • Rutin olarak N. meningitidis izolatlarıyla çalışan mikrobiyologlar
  • Toplumlarında bir salgın olması nedeniyle risk altındaki insanlar

Meningokok hastalığı tedavi edildiğinde bile, her 100 enfeksiyonlu insanın 10-15’ini öldürür. Ayrıca hayatta kalan her 100 kişiden yaklaşık 10-20’sinde işitme kaybı, beyin hasarı, böbrek hasarı, uzuv kayıpları, sinir sistemi sorunları, cilt greftlerinden kaynaklanan ciddi yara izleri gibi sakatlıklar bırakır.

Meningokok serogrup B (MenB) aşıları, serogrup B’nin neden olduğu meningokok hastalığını önlemeye yardımcı olabilir. Serogrup A, C, W ve Y’ye karşı korunmaya yardımcı olması için diğer meningokok aşıları önerilir.

Meningokok Serogrup B Aşıları

İki adet meningokok serogrup B aşısı -Bexsero ® ve Trumenba ® – Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) tarafından ruhsatlandırılmıştır.

Bu aşılar, meningokok serogrup B enfeksiyonlarına karşı artmış risk altında olan 10 yaş ve üzerindeki aşağıda belirtilen insanlar için rutin olarak tavsiye edilmektedir:

  • Meningokok serogrup B hastalığı salgını nedeniyle risk altındaki kişiler
  • Dalağı hasar görmüş veya çıkarılmış olanlar
  • “Persistan kompleman bileşen yetersizliği” adı verilen nadir görülen bir bağışıklık sistemi hastalığı olanlar
  • Eculizumab (Soliris ® olarak da adlandırılır) adı verilen ilacı kullananlar
  • Rutin olarak N. meningitidis izolatlarıyla çalışan mikrobiyologlar

Bu aşılar meningokok serogrup B hastalığının çoğu suşuna karşı kısa vadeli koruma sağlamak için 16 ila 23 yaşları arasındaki herkese uygulanabilir; 16 ila 18 yaş arası aşı için tercih edilen yaşlardır.

En iyi koruma için, meningokok serogrup B aşısının birden fazla dozuna ihtiyaç vardır. Bütün dozlar için aynı aşı kullanılmalıdır. Dozların sayısı ve zamanlaması için sağlık görevlinize danışınız.

Bazı insanlara bu aşı yapılmamalı

Aşağıdaki durumlar mevcutsa bunları size aşı yapan kişiye bildiriniz:

  • Şiddetli, hayatı tehdit eden alerji öykünüz varsa
    • Daha önce size uygulanan bir doz meningokok serogrup B aşısından sonra hayatınızı tehdit eden alerjik bir reaksiyon yaşadıysanız veya bu aşının herhangi bir bileşenine karşı ciddi bir alerjiniz varsa, aşı olmamalısınız. Latekse karşı da dâhil olmak üzere, bildiğiniz herhangi bir ciddi alerjiniz varsa, sağlık görevlinize bildiriniz. Sağlık görevliniz aşı içeriği hakkında size bilgi verebilir.
  • Hamileyseniz ya da emziriyorsanız
    • Bu aşının gebeler veya emziren anneler için olası riskleri hakkında çok fazla bilgi yoktur. Hamilelik sırasında ancak açıkça gerekli olması halinde kullanılmalıdır.

Eğer soğuk algınlığı gibi hafif bir hastalığınız varsa, muhtemelen bugün aşı yapılabilirsiniz. Orta veya ciddi derecede hasta iseniz, büyük ihtimalle iyileşene kadar beklemelisiniz. Doktorunuz size öneride bulunabilir.

Aşı reaksiyonu riskleri

Aşılar dâhil olmak üzere herhangi bir ilaçla reaksiyonlar ortaya çıkabilir. Bunlar genellikle hafiftir ve birkaç gün içinde kendiliğinden düzelir. Fakat ciddi reaksiyonlar da mümkündür.

Meningokok serogrup B aşısı yapılan insanların yarısından fazlasında aşılanma sonrasında hafif sorunlar görülür. Bu reaksiyonlar 3 ila 7 gün arasında sürebilir ve aşağıdakileri içerir:

  • Enjeksiyonun yapıldığı yerde ağrı, kızarıklık veya şişme
  • Yorgunluk veya bitkinlik
  • Baş ağrısı
  • Kas veya eklem ağrısı
  • Ateş veya titreme
  • Bulantı veya ishal

Bu aşılardan sonra oluşabilecek diğer sorunlar:

  • İnsanlar bazen aşı dâhil tıbbi bir işlemden sonra bayılabilirler. Yaklaşık 15 dakika boyunca oturma veya uzanma, bayılmayı ve düşüşün neden olduğu yaralanmaları önlemeye yardımcı olabilir. Başınız dönerse, görme değişikliğiniz olursa veya kulaklarınızda çınlama varsa sağlık görevlinize söyleyiniz.
  • Bazı insanlarda, enjeksiyon sonrası beklenenden daha şiddetli ve uzun süreli omuz ağrısı olabilir. Bu çok nadiren olur.
  • Herhangi bir ilaç ciddi bir alerjik reaksiyona neden olabilir. Bu tür reaksiyonlar aşıdan sonra çok nadir görülür. Yaklaşık bir milyon dozda 1 olduğu tahmin edilmektedir ve aşılamadan sonra birkaç dakika ila birkaç saat içinde meydana gelebilir.

Herhangi bir ilaç gibi bir aşının da, ciddi bir tıbbi hasar veya ölüme neden olma ihtimali, çok düşük olsa da vardır.

Aşıların güvenliği daima izlenmektedir.

Ciddi bir reaksiyon olursa?

Neye dikkat etmeliyim?

Şiddetli alerjik reaksiyon belirtileri, çok yüksek ateş veya alışılmadık davranışlar gibi sizi kaygılandıran tüm belirtilere dikkat ediniz.

Ciddi alerjik reaksiyon belirtileri, kurdeşen, yüzün ve boğazın şişmesi, nefes darlığı, hızlı kalp atışı, sersemlik ve güçsüzlük olabilir. Bunlar aşılamadan sonra genellikle birkaç dakika ila birkaç saat içinde başlayacaktır.

Immunization Action Coalition ndan uyarlanan, AşI bi̇lgi̇lendi̇rme açiklamasi