İnfluenza (Grip) Aşısı (Canlı, Burun içi)

Neden aşı olalım?

İnfluenza (grip), her yıl genellikle ekim ve mayıs ayları arasında ABD genelinde yayılım gösteren bulaşıcı bir hastalıktır.

Grip, influenza virüslerinden kaynaklanır, ve esas olarak öksürük, hapşırma ve yakın temas ile yayılır.

Herkese grip bulaşabilir. Grip aniden başlar ve birkaç gün sürebilir. Belirtiler yaşlara göre değişebilmekle beraber şunlar olabilir:

  • Ateş / titreme
  • Boğaz ağrısı
  • Kas ağrıları
  • Bitkinlik
  • Öksürük
  • Baş ağrısı
  • Burun akıntısı veya tıkanıklığı

Grip ayrıca zatürre ve kan enfeksiyonlarına neden olabilir, çocuklarda ishal ve nöbetlere yol açabilir. Eğer kalp veya akciğer hastalığı gibi tıbbi bir durumunuz varsa, grip bu rahatsızlıkları daha da kötüleştirebilir.

Grip, bazı insanlar için daha tehlikelidir. Bebekler ve küçük çocuklar, 65 yaş ve üzerinde olanlar, gebeler, bazı hastalıklara sahip kişiler ve bağışıklık sistemi zayıflamış olanlar en yüksek risk altındadır.

Birleşik Devletlerde her yıl binlerce kişi gripten ölür ve çok daha fazlası hastaneye yatırılır.

Grip aşısı:

  • Grip olmanızı önleyebilir,
  • Size bulaşsa bile gribi daha hafif geçirmenizi sağlayabilir, ve
  • Gribi ailenize ve diğer insanlara bulaştırmanıza engel olabilir.

Canlı, zayıflatılmış grip aşısı-LAIV, Burun Spreyi

Her grip mevsiminde bir doz grip aşısı önerilir. 9 yaşından küçük çocuklara aynı grip mevsiminde iki doz gerekebilir. Bu yaştan büyük herkese, her grip mevsiminde sadece bir doz
yeterlidir.

Canlı, zayıflatılmış influenza aşısı (LAIV olarak adlandırılır), 2-49 yaşları arasındaki sağlıklı, hamile olmayan kişilere verilebilir. Diğer aşılarla aynı anda güvenle verilebilir.

LAIV buruna püskürtülür. LAIV thimerosal veya başka koruyucular içermez. Zayıflamış grip virüsünden yapılmıştır ve gribe neden olmaz.

Pek çok grip virüsü vardır ve bu virüsler sürekli değişmektedir. Her yıl, gelecek grip mevsiminde, hastalığa neden olma olasılığı yüksek olan dört virüse karşı etkili bir LAIV üretilmektedir. Ancak aşı bu virüslerle tam olarak örtüşmediğinde bile, yine de bir miktar koruma sağlayabilir.

Grip aşısının önleyemediği durumlar:

  • Aşının örtüşmediği bir virüsün neden olduğu grip;
  • Gribe benzeyen ama grip olmayan hastalıklar.

Koruyuculuk, aşılamadan yaklaşık 2 hafta sonra gelişir ve grip mevsimi boyunca devam eder.

Bazı insanlar bu aşıyı almamalıdır

Bazı insanlar yaşları, sağlık durumları veya başka nedenlerle LAIV ile aşılanmamalıdırlar. Bunun yerine bu kişilerin çoğuna, enjekte edilen grip aşısı yapılmalıdır. Sağlık görevliniz karar vermenize yardımcı olabilir.

Sizde veya aşılanacak kişide aşağıdaki durumlar mevcutsa bunu sağlık görevlinize söyleyiniz:

  • Yumurta alerjisi de dâhil olmak üzere herhangi bir alerji mevcudiyeti veya grip aşısına karşı gelişmiş alerjik reaksiyon öyküsü
  • Geçirilmiş Guillain- Barré sendromu (GBS de denir)
  • Uzun süreli kalp, solunum, böbrek, karaciğer veya sinir sistemi problemleri öyküsü.
  • Astım veya nefes darlığı, ya da çocuk hastada hışıltılı solunum atakları geçirme öyküsü
  • Hamilelik
  • Çocuk veya ergen için aspirin veya aspirin içeren ilaç kullanımı
  • Zayıf bağışıklık sistemi
  • Aşılanmadan sonraki 7 gün içerisinde korunaklı bir ortama ihtiyacı olan (örneğin, kemik iliği nakli sonrası) bir hastayı ziyaret edecek veya bu kişilerin bakımını yapacak olmak

Bazen LAIV ertelenmelidir. Siz veya aşılanacak kişide aşağıdaki durumlar mevcutsa sağlık görevlinize söyleyiniz:

  • İyi hissetmiyorsanız. Aşı, kendinizi iyi hissedene kadar ertelenebilir.
  • Son 4 hafta içerisinde başka bir aşı olduysanız. Çok yakın aralıklarla uygulanan canlı aşılar yeterli etki oluşturmayabilir.
  • Son 48 saat içinde influenzaya etkili antiviral ilaç aldıysanız.
  • Burnunuz çok tıkalıysa.

Aşı reaksiyonu riskleri

Aşılar dâhil olmak üzere herhangi bir ilaç ile reaksiyonlar ortaya çıkabilir. Bunlar genellikle hafiftir ve kendiliğinden düzelir, ancak ciddi reaksiyonlar da gelişebilir.

LAIV uygulananların çoğunda herhangi bir sorun yaşanmaz. LAIV ile gelişen reaksiyonlar çok hafif bir grip vakasına benzeyebilir.

LAIV uygulamasından sonra bildirilmiş sorunlar şunlardır:

  • 2-17 yaş arasındaki çocuklar ve ergenlerde:
    • Burun akıntısı / burun tıkanıklığı
    • Öksürük
    • Ateş
    • Baş ağrısı ve kas ağrıları
    • Hışıltılı solunum
    • Karın ağrısı, kusma veya ishal
  • 18-49 yaş arası yetişkinlerde:
    • Burun akıntısı / burun tıkanıklığı
    • Boğaz ağrısı
    • Öksürük
    • Titreme
    • Yorgunluk / güçsüzlük
    • Baş ağrısı

Herhangi bir aşı sonrasında oluşabilecek sorunlar:

  • Herhangi bir ilaç ciddi bir alerjik reaksiyona neden olabilir. Bu tür reaksiyonlar aşıdan sonra çok nadir görülür, yaklaşık bir milyon dozda 1 olduğu tahmin edilmektedir ve aşılamadan sonra birkaç dakika ila birkaç saat içinde meydana gelebilir.

Herhangi bir ilaç gibi bir aşının da, ciddi bir tıbbi hasar veya ölüme neden olma ihtimali çok düşük olsa da vardır.

Aşıların güvenliği daima izlenmektedir.

Ciddi bir reaksiyon olursa?

Neye dikkat etmeliyim?

Yüksek ateş, şiddetli karın ağrısı veya ishal gibi olağandışı bir durum olup olmadığını takip ediniz.

Allerjik reaksiyon belirtileri, tabletleri yuttuktan birkaç dakika ila birkaç saat içinde ortaya çıkan nefes darlığı, ses kısıklığı, hırıltılı solunum, kurdeşen, solukluk, güçsüzlük, hızlı kalp atışı veya baş dönmesi olabilir.

Immunization Action Coalition ndan uyarlanan, AşI bi̇lgi̇lendi̇rme açiklamasi