Influenza (Trangkaso) Bakuna (Buhay, Pang-ilong Na Spray)

Bakit kailangang mabakunahan?

Ang Influenza (“trangkaso”) ay isang nakakahawang sakit na kumakalat sa palibot ng Estados Unidos kada taon, kadalasan sa pagitan ng Oktubre at Mayo.

Ang trangkaso ay sanhi ng mga birus ng influenza, at karaniwang kumakalat sa pamamagitan ng pag-ubo, pagbahing, at malapitang pagdikit ng katawan.

Sinuman ay maaaring magkasakit ng trangkaso.Ang trangkaso ay biglang umaatake at maaaring tumagal ng ilang araw. Ang mga sintomas ay naiiba depende sa edad, pero maaaring may kasamang:

  • lagnat
  • pamamaga ng lalamunan
  • pananakit ng kalamnan
  • pagkapagod
  • ubo
  • sakit ng ulo
  • tumutulong sipon o baradong ilong

Ang trangkaso ay maaaring humantong sa pulmonya at mga impeksiyon sa dugo, at maging sanhi ng pagtatae at pangingisay sa mga bata. Kung ikaw ay may kondisyong medikal, tulad ng sakit sa puso o baga, maaaring lumala ito dahil sa trangkaso.

Ang trangkaso ay mas mapanganib sa ibang tao. Ang mga sanggol at mga bata, mga taong na may edad 65 taon gulang at mas matanda, mga babaeng buntis, at mga taong may tiyak na problema sa kalusugan o mahinang immune system ay nasa mas matinding panganib.

Kada taon libu-libong mga tao sa Estados Unidos ang namamatay dahil sa trangkaso, at marami pang iba ang nasa pagamutan.

Ang bakuna laban sa trangkaso ay maaari:

  • ingatan ka para magkaroon ng trangkaso,
  • gawing hindi masyadong malubha ang trangkaso kung hindi ka magkakaroon nito at
  • ingatan ka na magkalat ng trangkaso sa iyong pamilya at sa ibang tao

Buhay, pinahinang bakuna laban sa trangkaso – LAIV, Pang ilong na Spray

Isang dosis ng bakuna laban sa trangkaso ay inirerekomenda kada panahon ng trangkaso. Ang mga bata na may edad 9 na taon gulang pababa ay maaring kailangan ng dalawang dosis sa parehong panahon ng trangkaso. Ang bawat isa naman ay kailangan lamang ng isang dosis kada panahon ng trangkaso.

Ang buhay, pinahinang bakuna laban sa trangkaso (tinatawag na LAIV) ay maaaring ibigay sa malusog, hindi buntis na mga tao na may edad 2 hanggang 49 taon gulang. Ito ay ligtas na maibibigay kasabay ng iba pang mga bakuna.

Ang LAIV ay ini-ispray sa loob ng ilong. Ang LAIV ay hindi nagtataglay ng thimerosal o iba pang mga pampreserba. Ito ay gawa sa pinahinang birus sa trangkaso at hindi nagdudulot ng trangkaso.

Marami ang mga birus sa trangkaso, at sila ay laging nagbabago. Kada taon ang LAIV ay ginagawa para magbigay proteksyon laban sa apat na mga birus na maaaaring magdulot ng sakit sa darating na panahon ng trangkaso. Pero kahit na ang bakuna ay hindi eksaktong pareho sa mga birus na ito, ito ay maaari pa rin magbigay ng kaunting proteksyon.

Ang bakuna laban sa trangkaso ay hindi pumipigil:

  • sa trangkaso na sanhi ng isang birus na hindi saklaw ng bakuna, o
  • mga sakit na kamukha ng trangkaso pero hindi.

Kailangan ng humigit kumulang na 2 linggo para sa proteksyon na mabuo pagkatapos ng pagbabakuna, at ang proteksyon ay tatagal hanggang sa panahon ng trangkaso.

Hindi dapat kumuha ng bakunang ito ang ilang tao

Ang ibang tao ay hindi dapat kumuha ng LAIV dahil sa edad, mga kalagayan sa kalusugan, o iba pang mga dahilan. Ang karamihan sa mga taong ito ay sa halip ay dapat kumuha ng tinuturok na bakuna laban sa trangkaso. Ang iyong tagapagbigay ng pangangalaga sa kalusugan ay maaaring tumulong sa iyo para magdesisyon.

Sabihin ang tagapagbigay ng pangangalaga sa kalusugan kung ikaw o ang taong bibigyan ng bakuna:

  • kung mayroon anumang alerhiya, kasama na ang alerhiya sa itlog, o kung nagkaroon na ng allergic reaction sa bakuna laban sa trangkaso.
  • kung nagkaroon na ng Guillain-Barré Syndrome (tinatawag din GBS).
  • kung mayroon anumang pangmatagalang mga problema sa puso, paghinga, bato, atay o sa nervous system.
  • kung mayroon hika o mga problema sa paghinga, o kung noong bata ay may mga kabanata na nagkaroon ng hika na may tunog.
  • ay buntis
  • ay bata o kabataan na tumatanggap ng aspirin o mga produktong nagtataglay ng aspirin.
  • kung mayroon mahinang immune system.
  • ay bibisita o mag-aalaga ng iba, sa loob ng susunod na 7 araw, na nangangailangan ng protektadong kapaligiran (halimbawa, katatapos na bone marrow transplant)

Ang LAIV minsan ay dapat na iantala. Sabihan ang tagapagbigay ng pangangalaga sa kalusugan kung ikaw o ang taong bibigyan ng bakuna:

  • ay masama ang pakiramdam. Ang bakuna ay maaaring iantala hanggang sa bumuti ang pakiramdam.
  • kung kumuha ng iba pang mga bakuna sa nakalipas na 4 na linggo.

Ang buhay na mga bakuna na ibinigay ng masyadong malapit sa isa’t isa ay maaaring hindi rin umepekto.

  • kung uminom ng gamot laban sa birus ng trangkaso sa nakalipas na 48 na oras.
  • kung mayroon baradong ilong.

Mga panganib ng reaksyon sa bakuna

Tulad ng anumang gamot, kasama na ang mga bakuna, ay mayroong pagkakataon na may mga reaksyon. Ang mga ito ay kadalasang hindi malala at kusang nawawala. Karamihan sa mga tao na kumuha ng LAIV ay hindi nagkaroon ng mga problema tungkol dito. Ang mga reaksyon sa LAIV ay katulad ng hindi malalang trangkaso.

Mga problema na naiulat kasunod ng LAIV:

Mga bata at kabataan na edad 2-17 taon gulang:

  • tumutulong sipon/baradong ilong
  • ubo
  • lagnat
  • sakit ng ulo at pananakit ng kalamnan
  • hika na may tunog
  • pananakit ng tyan, pagsusuka, o pagtatae

Matatanda na may edad 18-49 taon gulang:

  • tumutulong sipon/baradong ilong
  • pamamaga ng lalamunan
  • ubo
  • panlalamig
  • pagkapagod/panghihina
  • sakit ng ulo

Mga problema na maaaring mangyari pagkatapos ng anumang bakuna:

  • Katulad ng anumang paggamot ay maaaring magdulot ng malubhang reaksyon sa alerhiya. Ang ganitong mga reaksyon mula sa bakuna ay madalang, nakalkula na may 1 sa isang milyon ay mayroon, at maaaring mangyaring sa loob ng ilang minuto hanggang ilang oras pagkatapos ng pagbabakuna.

Katulad ng anumang gamot, mayroong napakaliit na pagkakataon na ang bakuna ay sanhi ng malubhang pinsala o pagkamatay .

Ang kaligtasan ng mga bakuna ay palaging sinusubaybayan.

Paano kung may malubhang reaksiyon?

Ano ang dapat kong hanapin?

  • Hanapin ang anumang nagbibigay sa inyo ng alalahanin, tulad ng mga palatandaan ng malubhang allergy, napakataas na lagnat, o mga pagbabago sa pag-uugali. Maaaring kabilang sa mga palatandaan ng malubhang allergy ang tagulabay (hives), pamamaga ng mukha at lalamunan, hirap na paghinga, mabilis na tibok ng puso, pagkahilo, at panghinina. Magsisimula ang mga ito
    nang ilang minuto hanggang ilang oras pagkatapos ng pagbabakuna.

Ano ang dapat kong gawin?

Kung sa tingin mo ito ay isang malubhang allergy reaksyon o iba pang emerhensiya na hindi makapaghihintay, tumawag sa iyong lokal na mga serbisyong pang-emergency o dalhin ang tao sa pinakamalapit na ospital. Kung hindi man, tumawag sa iyong doktor.

Pinagmumulan

Inangkop mula sa Immunization Action Coalition, Vaccine Information Statements