Bakuna sa Polio (IPV)

Bakit kailangang magpabakuna?

Ang pagbabakuna ay makakapagprotekta sa mga tao mula sa polio. Ang polio ay sakit na dulot ng virus. Kumakalat ito dahil sa kontak sa mga tao. Maaari rin itong kumalat sa pagkain o inumin na kontaminado ng dumi ng may impeksiyong tao.

Karamihan ng mga taong naimpeksiyon ng polio ay walang sintomas at marami ay gumagaling nang walang kumplikasyon. Pero minsan, ang mga taong nagkaka-polio ay nagkakaroon ng pagkaparalisa (hindi maigalaw ang kanilang mga braso o binti). Maaaring magresulta ang polio sa permanenteng kapansanan. Ang polio ay maaari ring magdulot ng pagkamatay, karaniwang napaparalisa ang mga kalamnang ginagamit para sa paghinga.

Dati ay napakakaraniwan ang polio sa Estados Unidos. Pinaralisa nito at pinatay ang libu-libong tao bawat taon bago ipinakilala ang bakuna para sa polio noong 1955. Walang gamot sa impeksiyon sa polio, pero mapipigilan ito sa pamamagitan ng pagbabakuna.

Naalis na ang polio mula sa Estados Unidos. Pero nagaganap pa rin ito sa ibang bahagi ng mundo. Isang tao lang na may polio galing sa ibang bansa ang kailangan para maibalik ang sakit dito kung hindi tayo protektado ng pagbabakuna. Kung ang pagsusumikap na maalis ang sakit mula sa mundo ay matagumpay, balang araw ay hindi na natin kakailanganin ang bakuna sa polio. Ngunit bago natin marating ang araw na iyon, kailangan nating patuloy na ipabakuna ang mga anak natin.

Bakuna para sa Polio

Mahahadlangan ng Inactivated Polio Vaccine (IPV) ang polio.

Mga bata

Karamihan ng mga tao ay dapat magkaroon ng IPV kapag bata pa sila. Ang mga dosis ng IPV ay karaniwang ibinibigay sa 2, 4, 6 hanggang 18 buwan at sa 4 hanggang 6 na taong gulang.

Maaaring iba ang iskedyul para sa ilang bata (kasama ang mga nagbibiyahe sa ilang bansa at mga nakakatanggap ng IPV bilang bahagi ng kumbinasyong bakuna). Ang iyong tagapaglaan ng pag-aalaga sa kalusugan ay makakapagbigay sa iyo ng higit pang impormasyon.

Mga nasa hustong gulang na

Karamihan ng nasa hustong gulang na ay hindi kailangan ng IPV dahil nabakunahan na sila laban sa polio bilang mga bata. Pero ang ilang nasa hustong gulang na ay may mas mataas na peligro at dapat isaalang-alang ang pagpapabakuna laban sa polio, kabilang ang:

  • mga taong nagbibiyahe sa ilang bahagi ng mundo,
  • mga nagtatrabaho sa laboratoryo na maaaring humawak ng polio virus, at
  • mga trabahador sa pag-aalaga ng kalusugan na gumagamot sa mga pasyente na maaaring may polio.

Ang mga nasa hustong gulang na ito na mas mataas ang peligro ay maaaring kailangan ng 1 hanggang 3 dosis ng IPV, depende kung ilang dosis ang nakuha nila sa nakaraan.

Walang nalalamang peligro sa pagkakaroon ng bakunang IPV kasabay ng mga ibang bakuna.

May ilang tao na hindi dapat tumanggap ng bakunang ito

Sabihin sa taong magbibigay ng bakuna:

  • Kung ang taong magpapabakuna ay may anumang malalang allergy na mapanganib sa buhay.
    • Kung nagkaroon ka ng mapanganib sa buhay na allergic na reaksiyon matapos ang dosis ng IPV, o may malalang allergy sa anumang bahagi ng bakunang ito, maaaring payuhan kang huwag magpabakuna. Tanungin ang tagapaglaan mo ng pag-aalaga sa kalusugan kung gusto mo ng impormasyon tungkol sa mga bahagi ng bakuna.
  • Kung hindi maganda ang pakiramdam ng taong nagpapabakuna.
    • Kung may banayad kang sakit, tulad ng sipon, malamang ay maaari kang magpabakuna ngayon. Kung ikaw ay may katamtaman o matinding sakit, dapat kang maghintay hanggang sa gumaling ka. Mapapayuhan ka ng doktor mo.

Mga panganib ng isang reaksiyon sa bakuna

Sa anumang gamot, kabilang ang mga bakuna, may tsansa ng mga side effect. Karaniwan ay banayad ito at mawawala nang kusa pero posible rin ang mga malalang reaksiyon.

Ang ilang taong nakakakuha ng IPV ay nagkakaroon ng pananakit sa bahaging ininiksiyonan. Hindi nalalaman na magdudulot ang IPV ng mga malalang problema, at karamihan ng mga tao ay walang anumang problema dito.

Mga problema na maaaring mangyari pagkatapos ng bakunang ito:

  • Ang mga tao kung minsan ay hinihimatay matapos ang isang medikal na pamamaraan, kabilang ang pagbabakuna. Ang pag-upo o paghiga nang mga 15 minuto ay makakatulong na mapigilan ang pagkahimatay at mga pinsalang dulot ng mga pagkatumba. Sabihin sa iyong tagapaglaan kung nakakaramdam ka ng pagkahilo, o may mga pagbabago sa paningin o kuliling sa mga tainga.
  • Ang ilang tao ay sumasakit ang balikat na maaaring mas malala at mas matagal kaysa sa mas karaniwang pananakit na maaaring mangyari kasunod ng mga iniksyon. Nangyayari ito nang napakadalang.
  • Ang anumang gamot ay maaaring magdulot ng isang matinding allergic na reaksiyon. Ang ganitong mga reaksiyon mula sa isang bakuna ay napakabihira, na tinatayang mga 1 sa isang milyong dosis, at nangyayari sa loob ng ilang minuto hanggang sa ilang oras makalipas ang pagbabakuna.

Tulad ng anumang gamot, mayroong napakaliit na tsansa na ang isang bakuna ay magiging sanhi ng malubhang pinsala sa katawan o kamatayan.

Ang kaligtasan ng mga bakuna ay palaging sinusubaybayan.

Paano kung may malubhang reaksiyon?

Ano ang dapat kong hanapin?

  • Hanapin ang anumang nagbibigay sa inyo ng alalahanin, tulad ng mga palatandaan ng malubhang allergy, napakataas na lagnat, o mga pagbabago sa pag-uugali. Maaaring kabilang sa mga palatandaan ng malubhang allergy ang tagulabay (hives), pamamaga ng mukha at lalamunan, hirap na paghinga, mabilis na tibok ng puso, pagkahilo, at panghinina. Magsisimula ang mga ito
    nang ilang minuto hanggang ilang oras pagkatapos ng pagbabakuna.

Ano ang dapat kong gawin?

Kung sa tingin mo ito ay isang malubhang allergy reaksyon o iba pang emerhensiya na hindi makapaghihintay, tumawag sa iyong lokal na mga serbisyong pang-emergency o dalhin ang tao sa pinakamalapit na ospital. Kung hindi man, tumawag sa iyong doktor.

Pinagmumulan

Inangkop mula sa Immunization Action Coalition, Vaccine Information Statements