Bakuna sa human papillomavirus (HPV)

Bakit kailangang magpabakuna?

Pinipigilan ng bakuna para sa HPV ang impeksiyon mula sa mga uri ng human papillomavirus (HPV) na kaugnay ng maraming kanser, kabilang ang:

  • kanser sa cervix sa kababaihan,
  • kanser sa puwerta at panlabas na bahagi ng puwerta sa kababaihan,
  • kanser sa puwet sa kababaihan at kalalakihan,
  • kanser sa lalamunan sa kababaihan at kalalakihan, at
  • kanser sa ari sa kalalakihan.

Bilang karagdagan, ang bakuna para sa HPV ay pumipigil sa impeksiyon mula sa mga uri ng HPV na nagdudulot ng mga kulugo sa ari sa kababaihan at kalalakihan.

Sa U.S., tinatayang 12,000 kababaihan ang nagkakaroon ng kanser sa cervix taun-taon at tinatayang 4,000 ay inaasahang mamamatay dulot nito. Ang bakuna para sa HPV ay makakahadlang sa karamihan sa kasong ito ng kanser sa cervix.

Ang pagbabakuna ay hindi kapalit ng pagpapa-screen para sa kanser sa cervix. Hindi nagbibigay proteksiyon ang bakunang ito laban sa lahat ng uri ng HPV na maaaring magdulot ng kanser sa cervix. Dapat pa ring regular na magpa-Pap test ang mga babae.

Ang impeksiyon ng HPV ay karaniwang nagmumula sa sekswal na kontak at karamihan ng mga tao ay maiimpeksiyon sa anumang punto ng buhay nila. Mga 14 milyong Amerikano, kasama ang mga nagbibinata at nagdadalaga, ay naiimpeksiyon bawat taon. Karamihan ng impeksiyon ay mawawala nang kusa at hindi magdudulot ng mga malalang problema. Ngunit libolibong kababaihan at kalalakihan ay nagkaka-kanser at ibang mga sakit mula sa HPV.

Bakuna para sa HPV

Ang bakunang HPV ay aprubado ng FDA at inirerekomenda ng CDC sa kalalakihan at kababaihan.

Karaniwan itong ibinibigay sa 11 o 12 taong gulang pero maaaring ibigay simula sa edad na 9 na taon hanggang 26 na taon.

Karamihan ng nagbibinata at nagdadalaga mula 9 hanggang 14 na taong gulang ay dapat magpabakuna para sa HPV bilang serye ng dalawang dosis na ang dosis ay may pagitang 6-12 buwan. Ang mga taong nagsimula ng pagbabakuna para sa HPV sa 15 taong gulang at mas matanda ay dapat magpabakuna bilang serye ng tatlong-dosis na ang pangalawang dosis ay ibibigay sa 1-2 buwan makalipas ang unang dosis at ang ikatlong dosis ay ibibigay 6 na buwan makalipas ang unang dosis. May ilang hindi maisasama sa mga rekomendasyon sa edad na ito. Ang iyong tagapaglaan ng pag-aalaga sa kalusugan ay makakapagbigay sa iyo ng higit pang impormasyon.

May ilang tao na hindi dapat tumanggap ng bakunang ito

  • Sinumang may malalang (mapanganib sa buhay) na allergic na reaksiyon sa dosis ng bakuna para sa HPV ay hindi dapat kumuha ng isa pang dosis.
  • Sinumang may malalang (mapanganib sa buhay) na allergy sa alinmang bahagi ng bakuna para sa HPV ay hindi dapat magpabakuna.

Ipaalam sa iyong doktor kung mayroon kang anumang mga matitinding allergy na alam mo, kabilang ang isang matinding allergy sa yeast.

  • Ang bakuna para sa HPV ay hindi inirerekomenda sa mga nagdadalantaong kababaihan. Kung malaman mo na buntis ka noong nagpabakuna ka, walang dahilan para aasahan ang anumang problema para sa iyo o sa iyong sanggol. Ang mga babaeng nagpapasuso ay maaaring magpabakuna.
  • Kung may banayad kang sakit, tulad ng sipon, malamang ay maaari kang magpabakuna ngayon. Kung ikaw ay may katamtaman o matinding sakit, dapat kang maghintay hanggang sa gumaling ka. Mapapayuhan ka ng doktor mo.

Mga panganib ng isang reaksiyon sa bakuna

Sa anumang gamot, kabilang ang mga bakuna, may tsansa ng mga side effect. Karaniwan ay banayad ito at mawawala nang kusa pero posible rin ang mga malalang reaksiyon.

Karamihan sa mga tao na nagpapabakuna para sa HPV ay hindi nagkakaroon ng anumang mga malalang problema rito. Banayad o mga katamtamang problema pagkatapos ng bakuna para sa HPV:

  • Mga reaksiyon sa braso kung saan ininiksiyonan:
    • Pananakit (mga 9 na tao sa 10)
    • Pamumula o pamamaga (mga 1 tao sa 3)
  • Lagnat:
    • Banayad (37.8°C/100°F) (mga 1 tao sa 10)
    • Katamtaman (38.9°C/102°F) (mga 1 tao sa 65)
  • Ibang mga problema:
    • Pananakit ng ulo (mga 1 tao sa 3)

Mga problema na maaaring mangyari pagkatapos ng ininiksiyong bakuna:

  • Ang mga tao kung minsan ay hinihimatay matapos ang isang medikal na pamamaraan, kabilang ang pagbabakuna. Ang pag-upo o paghiga nang mga 15 minuto makalipas ang pagbabakuna ay makakatulong na mapigilan ang pagkahimatay, at mga pinsalang dulot ng pagkatumba. Sabihin sa iyong doktor kung nakakaramdam ka ng pagkahilo, o may mga pagbabago sa paningin o kuliling sa mga tainga.
  • Ang ilang tao ay nagkakaroon ng matinding sakit sa balikat at nahihirapan sa paggalaw ng braso kung saan ibinigay ang iniksiyon. Nangyayari ito nang napakadalang.
  • Ang anumang gamot ay maaaring magdulot ng isang matinding allergic na reaksiyon. Ang ganitong mga reaksiyon mula sa isang bakuna ay napakabihira, na tinatayang mga 1 sa isang milyong dosis, at nangyayari sa loob ng ilang minuto hanggang sa ilang oras makalipas ang pagbabakuna.

Tulad ng anumang gamot, mayroong napakaliit na tsansa na ang isang bakuna ay magiging sanhi ng malubhang pinsala sa katawan o kamatayan.

Ang kaligtasan ng mga bakuna ay palaging sinusubaybayan.

Paano kung may malubhang reaksiyon?

Ano ang dapat kong hanapin?

  • Hanapin ang anumang nagbibigay sa inyo ng alalahanin, tulad ng mga palatandaan ng malubhang allergy, napakataas na lagnat, o mga pagbabago sa pag-uugali. Maaaring kabilang sa mga palatandaan ng malubhang allergy ang tagulabay (hives), pamamaga ng mukha at lalamunan, hirap na paghinga, mabilis na tibok ng puso, pagkahilo, at panghinina. Magsisimula ang mga ito
    nang ilang minuto hanggang ilang oras pagkatapos ng pagbabakuna.

Ano ang dapat kong gawin?

Kung sa tingin mo ito ay isang malubhang allergy reaksyon o iba pang emerhensiya na hindi makapaghihintay, tumawag sa iyong lokal na mga serbisyong pang-emergency o dalhin ang tao sa pinakamalapit na ospital. Kung hindi man, tumawag sa iyong doktor.

Pinagmumulan

Inangkop mula sa Immunization Action Coalition, Vaccine Information Statements